Saturday, 17/11/2018 - 03:41|
CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN LỘC HÀ - TỈNH HÀ TĨNH
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Thầy giáo Lê Khắc Yên, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo sinh hoạt cùng tổ Văn- Sử - Địa - GDCD

Sinh hoạt chuyên môn là việc làm thường xuyên nhằm nâng cao chất lượng dạy học 

 

 

 

 

 

          Chiều 2/11/2018, tổ Văn -Sử - Địa - GDCD sinh hoạt chuyên môn tháng 11, bàn những vấn đề trọng tâm nhằm tháo gỡ những khó khăn trong quá trình dạy học. Buổi chuyên đề được thầy Lê Khắc Yên, chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo tư vấn thêm về cách thức tổ chức dạy học đặc biệt là phương pháp tổ chức các hoạt động trãi nghiệm sáng tạo. Sau buổi sinh hoạt, các giáo viên đã vỡ vạc ra nhiều điều về đổi mới hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh.

          Tại buổi sinh hoạt, giáo viên đã được nghe về phương pháp hoạt động trãi nghiệm sáng tạo trong môn ngữ văn và xem các video, giáo án các chủ đề dạy học quy định trong chương trình Ngữ văn THCS, cụ thể:

           Hoạt động trải nghiệm sáng tạo (HĐTNST) là các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiến hành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường phổ thông, có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạy học.

          Theo Từ điển tiếng Việt, trải nghiệm được hiểu là trải qua, kinh qua. Để học hỏi, giúp con người nhận ra được cái đúng, cái sai trong cuộc sống, từ đó rút ra những bài học quý giá để hoàn thiện bản thân.

“Sáng tạo” là sự sản xuất, tạo ra, sinh ra một cái gì đó mà trước đây chưa hề có, chưa tồn tại.

Hoạt động TNST là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình.

CÁC CHỦ ĐỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

 

1

Sân khấu hóa truyện dân gian

Bắt đầu trong khi học Bài 10  trước phần Ếch ngồi đáy giếng

Tiết 39, 40 Tuần 10

Tiết 55,56 Tuần 14

2

Tôi là nhà văn

Trước khi bắt đầu Bài 19

Tiết 81, 82 Tuần 21

Tiết 97, 98 Tuần 25

3

Viết về “Người Thắp lên ngọn lửa tâm hồn”

Sau khi học xong Bài 10

Tiết 41, 42 Tuần 11

Tiết 50, 51 Tuần 13

4

Nếu tôi là Hiệu trưởng

Sau khi học xong Bài 26

Tiết 114, 115 Tuần 29

Tiết 122, 123, Tuần 31

5

Tiếng Việt muôn màu

Trong Bài 5. Sau khi học xong bài “Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”

Tiết 18, 19 Tuần 5

Tiết 29, 30 Tuần 8

6

Danh lam thắng cảnh Việt Nam

Sau khi học xong Bài 20: Thuyết minh về danh lam thắng cảnh

Tiết 89, 90 Tuần 23

Tiết 107, 108 Tuần 27

7

Người lính trong mắt em

Trong Bài 12. Sau khi học xong tiết Ánh trăng

Tiết 61, 62 Tuần 13

Tiết 76, 77 Tuần 16

8

Phụ nữ xưa và nay

Trong Bài 8. Sau khi học xong tiết: Ôn tập truyện Lục Vân Tiên

Tiết 37, 38 Tuần 8

Tiết 48, 49 Tuần 10

Theo TS Ngô Thị Thu Dung - Giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu phát triển giáo dục cộng đồng (CCE) thì việc thiết kế các HĐTNST cụ thể được tiến hành theo các bước sau:

Bước 1: Xác định nhu cầu tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo:
Căn cứ nhiệm vụ, mục tiêu và chương trình giáo dục, nhà giáo dục cần tiến hành khảo sát nhu cầu, điều kiện tiến hành. Xác định rõ đối tượng thực hiện. Việc hiểu rõ đặc điểm học sinh tham gia vừa giúp nhà giáo dục thiết kế hoạt động phù hợp đặc điểm lứa tuổi, vừa giúp có các biện pháp phòng ngừa những đáng tiếc có thể xảy ra cho học sinh.

          Bước 2: Đặt tên cho hoạt động

          Đặt tên cho hoạt động là một việc làm cần thiết vì tên của hoạt động tự nó đã nói lên được chủ đề, mục tiêu, nội dung, hình thức của hoạt động.Tên hoạt động cũng tạo ra được sự hấp dẫn, lôi cuốn, tạo ra được trạng thái tâm lý đầy hứng khởi và tích cực của học sinh. Vì vậy, cần có sự tìm tòi, suy nghĩ để đặt tên hoạt động sao cho phù hợp và hấp dẫn. Việc đặt tên cho hoạt động cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:

        - Rõ ràng, chính xác, ngắn gọn.
        - Phản ánh được chủ đề và nội dung của hoạt động.
        - Tạo được ấn tượng ban đầu cho học sinh

     Tên hoạt động đã được gợi ý trong bản kế hoạch HĐTNST, nhưng có thể tùy thuộc vào khả năng và điều kiện cụ thể của từng lớp để lựa chọn tên khác cho hoạt động. Giáo viên cũng có thể lựa chọn các hoạt động khác ngoài hoạt động đã được gợi ý trong kế hoạch của nhà trường, nhưng phải bám sát chủ đề của hoạt động và phục vụ tốt cho việc thực hiện các mục tiêu giáo dục của một chủ đề, tránh xa rời mục tiêu.

          Bước 3: Xác định mục tiêu của hoạt động

          Mỗi hoạt động đều thực hiện mục đích chung của mỗi chủ đề theo từng tháng nhưng cũng có những mục tiêu cụ thể của hoạt động đó. Mục tiêu của hoạt động là dự kiến trước kết quả của hoạt động. Các mục tiêu hoạt động cần phải được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp; phản ánh được các mức độ cao thấp của yêu cầu cần đạt về tri thức, kĩ năng, thái độ và định hướng giá trị. Nếu xác định đúng mục tiêu sẽ có các tác dụng là:

- Định hướng cho hoạt động, là cơ sở để chọn lựa nội dung và điều chỉnh hoạt động

- Căn cứ để đánh giá kết quả hoạt động

- Kích thích tính tích cực hoạt động của thầy và trò

Tùy theo chủ đề của HĐTNST ở mỗi tháng, đặc điểm HS và hoàn cảnh riêng của mỗi lớp mà hệ thống mục tiêu sẽ được cụ thể hóa và mang màu sắc riêng. Khi xác định được mục tiêu cần phải trả lời các câu hỏi sau:

- Hoạt động này có thể hình thành cho học sinh những kiến thức ở mức độ nào? (Khối lượng và chất lượng đạt được của kiến thức?)

- Những kỹ năng nào có thể được hình thành ở học sinh và các mức độ của nó đạt được sau khi tham gia hoạt động?

- Những thái độ, giá trị nào có thể được hình thành hay thay đổi ở học sinh sau hoạt động?

          Bước 4: Xác định nội dung và phương pháp, phương tiện, hình thức của hoạt động

Mục tiêu có thể đạt được hay không phụ thuộc vào việc xác định đầy đủ và hợp lý những nội dung và hình thức của hoạt động. Trước hết, cần căn cứ vào từng chủ đề, các mục tiêu đã xác định, các điều kiện hoàn cảnh cụ thể của lớp, của nhà trường và khả năng của học sinh để xác định các nội dung phù hợp cho các hoạt động. Cần liệt kê đẩy đủ các nội dung hoạt động phải thực hiện. Từ nội dung, xác định cụ thể phương pháp tiến hành, xác định những phương tiện cần có để tiến hành hoạt động. Từ đó lựa chọn hình thức hoạt động tương ứng. Có thể một hoạt động nhưng có nhiều hình thức khác nhau được thực hiện đan xen hoặc trong dó có một hình thức nào đó là chủ đạo, còn hình thức khác là phụ trợ.

          Bước 5: Lập kế hoạch

Lập kế hoạch để thực hiện hệ thống mục tiêu tức là tìm các nguồn lực (nhân lực – vật lực – tài liệu) và thời gian, không gian… cần cho việc hoàn thành các mục tiêu.

Chi phí về tất cả các mặt phải được xác định. Hơn nữa phải tìm ra phương án chi phí ít nhất cho việc thực hiên mỗi một mục tiêu. Vì đạt được mục tiêu với chi phí ít nhất là để đạt được hiệu quả cai nhất trong công việc. Đó là điều mà bất kỳ người quản lý nào cũng mong muốn và cố gắng đạt được. Tính cân đối của kế hoạch đòi hỏi giáo viên phải tìm ra đủ các nguồn lực và điều kiện để thực hiện mỗi mục tiêu. Nó cũng không cho phép tập trung các nguồn lực và điều kiện cho việc thực hiện mục tiêu này mà bỏ mục tiêu khác đã lựa chọn. Cân đối giữa hệ thống mục tiêu với các nguồn lực và điều kiện thực hiện chúng, hay nói khác đi, cân đối giữa yêu cầu và khả năng đòi hỏi người giáo viên phải nắm vững khả năng mọi mặt, kể cả các tiềm năng có thể có, thấu hiểu từng mục tiêu và tính toán tỉ mỉ việc đầu tư cho mỗi mục tiêu theo một phương án tối ưu.

          Bước 6: Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

          Trong bước này, cần phải xác định: Có bao nhiêu việc cần phải thực hiện? Các việc đó là gì? Nội dung của mỗi việc đó ra sao? Tiến trình và thời gian thực hiện các việc đó như thế nào? Các công việc cụ thể cho các tổ, nhóm, các cá nhân. Yêu cầu cần đạt được của mỗi việc.

          Bước 7: Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình hoạt động

          Rà soát, kiểm tra lại nội dung và trình tự của các việc, thời gian thực hiện cho từng việc, xem xét tính hợp lý, khả năng thực hiện và kết quả cần đạt được. Nếu phát hiện những sai sót hoặc bất hợp lý ở khâu nào, bước nào, nội dung nào hay việc nào thì kịp thời điều chỉnh. Cuối cùng, hoàn thiện bản thiết kế chương trình hoạt động và cụ thể hóa chương trình đó bằng căn bản. Đó là giáo án tổ chức hoạt động.

          Bước 8: Lưu trữ kết quả hoạt động vào hồ sơ của học sinh.

          VD: 

   CHỦ ĐỀ : SÂN KHẤU HÓA TRUYỆN DÂN GIAN


          Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết:


          - Tên bài học: HĐTNST chủ đề 6: Sân khấu hóa truyện dân gian
          - Hình thức dạy học: hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm từ 3-5 người, tại lớp học.
          - Chuẩn bị của GV – HS:
          Sgk Ngữ văn lớp 6 tập 1, lịch sử 6,7
          Máy tính có kết nối Intenet, băng đĩa về các tiểu phẩm biểu diễn
          Bút viết, bút đánh dấu, sổ tay, nguyên vật liệu chế tạo đạo cụ sân khấu: bìa, giấy màu, hồ dán, …
          Bước 2: Xây dựng nội dung bài học:
          - Chuyển thể được một (hoặc một vài) tác phẩm truyện dân gian đã học thành một kịch bản sân khấu.
          - Biểu diễn tiểu phẩm kịch dựa trên kịch bản đã chuyển thể
          + Hoạt động 1,2: Học sinh làm việc tại phòng máy: Tìm kiếm và xử lí thông tin từ các nguồn : sgk, internet, và các nguồn khác… sau đó báo cáo
          + Hoạt động 3,4: Xây dựng ý tưởng và sáng tác kịch bản chuyển thể từ những câu chuyện dân gian đã học.
          Bước 3: Xác định mục tiêu hoạt động:
          I. Mục tiêu hoạt động
HS củng cố và khắc sâu nội dung ý nghĩa những truyện dân gian đã học qua hình thức sân khấu hóa
Biết cách chuyển thể truyện dân gian thành kịch bản sân khấu, bước đầu làm quen với phương pháp học văn theo hướng “trả tác phẩm về cho học sinh”
          2.Kỹ năng
          - HS hình thành và rèn một số kĩ năng: tìm kiếm thông tin, làm việc nhóm, thuyết trình, diễn xuất…
          - Thái độ: Học sinh được bồi dưỡng tình yêu văn chương, nghệ thuật; yeâu thích truyện cổ dân gian nước nhà.
          3. Định hướng phát triển năng lực:
          Giúp học sinh phát triển một số năng lực:
          - Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo.
          - Năng lực xã hội: Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác.
          - Năng lực công cụ: Năng lực sử dụng ngôn ngữ , biểu diễn nghệ thuật: Diễn xuất kịch bản…
          * Kĩ năng sống:
          - Ra quyết định: Lựa chọn cách sử dụng văn bản sáng tác kịch bản sáng tạo
          - Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận, chia sẻ những ý tưởng của cá nhân về kịch bản, thuyết trình, diễn xuất…
          Bước 4: Thiết kế tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
          1. Ổn định tổ chức.
          2. Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc chuẩn bị của HS
3. Bài mới :
Hoạt động 1: Tìm kiếm và xử lí thông tin:
* Mục tiêu hoạt động:
Hs đọc và tìm hiểu lại những truyện dân gian đã hoc để nắm vững cốt truyện; tìm hiểu trang phục, ngôn ngữ, lối sống của người Việt thời đại Hùng Vương, thời Trung đại... thông qua sách lịch sử 6,7, nguồn Internet, và các nguồn khác
* Hình thức hoạt động: nhóm học sinh từ 3-5 em, tìm kiếm thông tin trên Internet về chủ đề truyện dân gian Việt Nam
* GV: giao nhiệm vụ:
Hs làm việc nhóm với sách giáo khoa, máy tính:
- Đọc lại các truyện dân gian/sgk Ngữ văn 6 tập 1
- Lựa chọn truyện dân gian sẽ chuyển thể thành kịch bản sân khấu
- Tìm hiểu sgk Sử 6,7 và Internet … về trang phục, ngôn ngữ, lối sống của người Việt thời đại Hùng Vương, thời Trung đại:
+ Những bài viết, hình ảnh minh họa về trang phục
+ Cách thức chuyển thể một tác phẩm truyện sang tiểu phẩm kịch và một số hình thức sân khấu khác
+ Ví dụ một vài kịch bản sân khấu
GV: Hướng dẫn hs lập folder lưu lại các bài viết và hình ảnh đã tìm kiếm được hoặc ghi vào phiếu thông tin của nhóm hoặc cắt lưu lại những bài viết của tạp chí, báo...
          * HS tìm kiếm và xử lí thông tin và báo cáo sản phẩm:
- Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm lựa chọn tìm kiếm thông tin trong sgk, trên Intenet theo các từ khóa: trang phục thời Hùng Vương, Phương pháp, Kịch bản sân khấu, Hình thức sân khấu hóa truyện dân gian…
- Mỗi thành viên trong nhóm trình bày kết quả tìm kiếm theo các từ khóa được phân công.
- Cả nhóm thống nhất xây dựng các thông tin tìm được theo sơ đồ tư duy về hình thức sân khấu hóa truyện dân gian
Gv Kiểm tra: các phiếu thu thập thông tin, các tư liệu học sinh tìm được
Hướng dẫn hs xây dựng sơ đồ tư duy về các nội dung đã tìm kiếm được liên qua đến hình thức sân khấu hóa truyện dân gian dân gian.
-> Định hướng sản phẩm báo cáo theo sơ đồ tư duy sau:
Gợi ý: HS có thể tự phát hiện thêm các hình thức sân khấu hóa khác như: tiểu phẩm, tạp kĩ,…
Hoạt động 2. 2: Xây dựng ý tưởng cho kịch bản sân khấu chuyển thể từ truyện dân gian
*Hình thức hoạt động nhóm:
Hoạt động nhóm, trao đổi và trình bày ý tưởng sản phẩm
*GV: giao nhiệm vụ: Các nhóm thảo luận:
- Thống nhất hình thức chuyển thể
- Xây dựng kịch bản cho một truyện dân gian để biểu diễn trên sân khấu trong khoảng 10 phút: nguyên tác, hình thức chuyển thể, nhân vật, tên tiểu phẩm, dự kiến phân cảnh…
Hs: thực hiện nhiệm vụ, thảo luận và báo cáo:
Nhóm trưởng điều hành xây dựng ý tưởng theo các bước sau:
Bước 1: Thống nhất hình thức chuyển thể: lựa chọn nguyên tác chuyển thể, hình thức chuyển thể sát hay không sát với nguyên tác, đặt tên tiểu phẩm.
Bước 2: Thống nhất kịch bản chuyển thể:
- Dự kiến số lượng nhân vật, nhân vật chính, nhân vật phụ, tên nhân vật
- Phân cảnh cho kịch bản
GV nêu một số câu hỏi phản biện, nhận xét, tư vấn cho ý tưởng kịch bản của từng nhóm. Đảm bảo sự đa dạng, không trùng lặp về ý tưởng.
- Tại sao nhóm lại chọn truyện này để chuyển thể kịch bản
- Tiểu phẩm có những nhân vật nào? Tại sao lại them, bớt nhân vật so với nguyên tác?
      - Thông điệp mà nhóm muốn truyền tới mọi người qua tiểu phẩm là gì?
          Hoạt động 2. 3: Sáng tác kịch bản chuyển thể
       *Hình thức hoạt động nhóm:
      Hoạt động nhóm, trao đổi và sáng tác kịch bản
          GV giao nhiệm vụ cho HS:
        GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm : Sáng tác kịch bản cho từng phân cảnh
Hs: thực hiện nhiệm vụ:
          - Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm
Các thành viên trong từng nhóm chủ động thực hiện nhiệm vụ sáng tác theo phân cảnh được phân công
         - Cả nhóm ghép các phân cảnh, chỉnh sửa thống nhất thành kịch bản hoàn chỉnh.
          Gv: Quan sát, Tư vấn việc phân công nhiệm vụ trong các nhóm cho phù hợp với năng lực, hứng thú của từng hs, mỗi hs phải có ít nhất một nhiệm vụ.
         Gv góp ý sửa chữa kịch bản cho từng nhóm.
         Gv: Minh họa Phân cảnh 1: Ếch ngồi đáy giếng
         Một đoạn của văn bản gốc Ếch ngồi đáy giếng:
Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ. Xung quanh nó chỉ có vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ. Hằng ngày, nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ. Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa tể.
Được chuyển thể như sau:
Cảnh trong một cái giếng (tưởng tượng).
Ếch Cốm đi lại nghênh ngang
Tên ta là Ếch Cốm
Sống trong một giếng khơi
Phía trên là bầu trời
Bằng chiếc vung – bé tí
Với cua, ôc, nhái, tôm
Ta đây là chúa tể
Nói rồi Ếch chõ vào mấy con vật đang đi lại, kêu lên: Uôm! Uôm! Uôm!
Cua Kềnh, Nhái Bén thấy vậy liền cúi rạp xuống chào hỏi. Còn Ốc Vặn, Tôm lột sợ hãi nép vào một góc vẻ trốn tránh.
Ếch Cốm cười lớn (vừa nói vừa vỗ vào ngực đắc chí, hợm hĩnh): Ha! Ha!Ha! Thấy chưa? Ta đúng là chúa tể trong giếng này!
- Phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm thực hiện:
          Hoạt động 3: Các nhóm hoàn thiện sản phẩm:
Các thành viên tiếp tục tự hoàn thiện sản phẩm mà mình đảm nhiệm
Tập hợp hoàn thiện sản phẩm của nhóm.
Phân công người báo cáo trước lớp.
          4. Củng cố, dặn dò:
- Các nhóm tiết tục hoàn thiện các sản phẩm của nhóm theo yêu cầu. Báo cáo và trình bày sản phẩm của nhóm vào tiết sau….
          V/ Rút kinh nghiệm: ………………………………………
          Văn học là nhân học. Những giá trị của văn học phải đi vào cuộc sống, biến thành hành động cụ thể. Lúc đó, văn học mới làm tròn sứ mệnh của mình. HĐTNST chính là một cầu nối để văn học luôn là cây đời mãi mãi xanh tươi.

Sau đây là một số hình ảnh:

 

 

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết